AVM’lerde düşme riski nereden kaynaklanır?
Alışveriş merkezlerinin (AVM) en karakteristik mimari öğesi, katlar arasındaki geniş iç boşluklar (atriumlar)dır. Ferahlık, ışık ve estetik sağlarlar ama aynı zamanda:
- Çok katlı düşme riski
- Dengesini kaybeden yetişkinler
- Koşan veya tırmanan çocuklar
- Eşyaların aşağı düşmesi
- Bakım ve temizlik sırasında personel yaralanmaları
gibi risk senaryolarını da beraberinde getirirler.
Cam korkuluklar neden her zaman yeterli olmaz?
Cam korkuluklar, doğru şekilde tasarlandıklarında ve uygulandıklarında, günlük kullanım için yeterli birincil güvenlik bariyerini oluştururlar. Ana amacı belirli bir yüksekliğe kadar yatay yükleri karşılamaktır.
Bu sistemler, belirli senaryolar varsayılarak hesaplanır. Ancak AVM’lerde bu varsayımlar her zaman geçerli olmaz. Kalabalık anlarda itilmeler yaşanabilir. Çocuklar korkuluklara tırmanabilir. Korkuluk üstüne çıkma veya yaslanma sık görülür. Cam sağlam olsa bile, insan davranışı her zaman öngörülebilir değildir. Bu yüzden güvenlik ağları, cam korkuluğun alternatifi değil; onun arkasındaki ikinci ve hayati emniyet katmanı olarak düşünülür. Bir şeylerin ters gitmesi ihtimaline karşı, son durdurucu bariyerdir.
Güvenlik ağları dikey kuvvetlere de karşı koyabilir
AVM’lerde kullanılan güvenlik ağlarının temel görevi düşmeyi durdurmaktır. Yani cam korkuluklar yatay kuvvetlere karşı koyarken, güvenlik ağları ise dikey kuvvetlere karşı koyar. Ancak bunu yaparken yalnızca “düşeni tutmak” değil, düşme enerjisini yayarak etkisini azaltmak da hedeflenir. Bu sayede ciddi yaralanmaların ve ölümlerin önüne geçilebileceği yıllardır çeşitli uzmanlarca dile getirilmektedir.
Bu ağlar hem insan hem de cisim düşmelerinde devreye girer. Bir çocuğun, bir yetişkinin ya da yukarıdan düşen bir eşyanın, alt kattaki insanların üzerine ulaşmasını engeller. En büyük avantajları ise görsel olarak mekânı boğmadan, mimariyle uyumlu şekilde çalışmalarıdır.
Farklı şekil ve geometrideki atrium boşlukları için özel fileler geliştirilmektedir. Daire veye yamuk şeklinde ağlar, küçük cisimlerin geçmemesi için çift katmanlı “elek” ağ sistemleri, AVM’nin temasına uygun farklı renklerde fileler, ağlar için özel dayanıklı bağlantı noktaları oluşturulması gibi kuruma özel sistemler kullanılabilir. Ayrıca, filenin polyamid (nylon 6/6.6) iplerden üretilmesi olası bir yangın durumunda yangının ilerlemesine de karşı koyabilir.
Yeni AVM projelerinde güvenlik fileleri neden standart haline geldi?
AVM’ler toplu kullanım alanlarıdır ve bu durum, işletmelere ciddi bir sorumluluk yükler. Öngörülebilir risklerin var olduğu bir ortamda, teknik olarak önlenebilir bir kazaya karşı önlem almamak, sadece etik değil hukuki olarak da sorunludur.
Günümüzde güvenlik ağları, birçok projede artık “ekstra” değil, olması gereken bir önlem olarak ele alınmaktadır. Özellikle yeni yapılan ya da yenilenen AVM’lerde, bu sistemler tasarımın başından itibaren planlanmaktadır.
Unutulmaması gerekir ki, bir kaza yaşandıktan sonra alınan önlemler, hiçbir zaman yaşanmamış bir kazanın yerini tutmaz. AVM’lerde kullanılacak bina ve galeri boşluğu güvenlik fileleri ile ilgili detaylı teknik bilgiler için ilgili sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz.
Düşme riskini azaltan diğer temel yöntemler
Yatay boşlukların fileyle kapatılması dışında alınması gereken bazı temel önlemler de mevcut:
- Mimari tasarım aşamasında risk analizi yapılması
- Korkuluk yükseklik ve cam kalınlığı standartlarının doğru uygulanması
- Bakım ve temizlik süreçlerinde geçici güvenlik önlemleri
- Atrium kenarlarında çocuk güvenliğini artıran tasarım detayları
- Riskli alanların düzenli kontrol ve denetimi
- Kurulan sistemlerin düzenli bakımı ve periyodik kontrolleri
AVM’lerde güvenlik, tek bir ürün ya da uygulamaya indirgenemez. Mimari tasarım, işletme süreçleri ve ikincil güvenlik önlemleri bir bütün olarak ele alınmalıdır. Güvenlik ağları bu bütünün hayati ama tamamlayıcı bir parçasıdır.
